Mostrando resultados por Editor "Home Academy" en Todas las categorías

Hoe ordent de mens zijn denken? Filosofen hebben in de loop van de geschiedenis veel nagedacht over deze vraag. Kunnen we iets opsteken van systematische analyse om onze eigen denkfouten en dwalingen te ondervangen? Voorbeelden van gerechtelijke dwalingen, zoals de veroordeling van Lucia de Berk tot levenslange gevangenisstraf in 2004 en 2007, laten zien hoe zelfs hoogopgeleide rechters en raadsheren vormen van cognitieve verblinding kunnen vertonen.

We zijn ons bewust van de dingen om ons heen en van onszelf. Maar wat is dat bewustzijn precies? Het bewustzijn is al eeuwen een lastig maar interessant fenomeen binnen de filosofie en de natuurwetenschappen. In dit college gaat Bas Haring in op die geschiedenis en eindigt met moderne natuurwetenschappelijke visies op bewustzijn.

Helder en kritisch denken, is lastiger dan het lijkt. Mensen zijn geneigd om patronen te herkennen die niet bestaan en toevallige gebeurtenissen als betekenisvol te zien. We vertrouwen meer op anekdotische verhalen dan op wetenschappelijk onderzoek. Johan Braeckman behandelt in zijn college de psychologische factoren die het kritisch denken bemoeilijken. Hij verduidelijkt hoe we helderder kunnen leren denken en ons kunnen behoeden voor foute vormen van redeneren.

De twintigste eeuw heeft een vrijwel onuitputtelijke rijkdom aan filosofische ideeën opgeleverd. Er leefden in deze eeuw meer filosofen dan in alle voorgaande eeuwen tezamen. Deze serie colleges maakt deze rijkdom zichtbaar aan de hand van acht vooraanstaande denkers en de wijsgerige stromingen die ze vertegenwoordigen. Aan bod komen Russell, Husserl, Wittgenstein, Heidegger, Reichenbach, Sartre, Popper en Van Orman Quine.

Vladimir Lenin en Josef Stalin waren de eerste twee leiders van de Sovjet-Unie. Door de verschillen in achtergrond, opleiding en ideologische opvattingen, hebben zij hun eigen stempel gedrukt op de politieke, industriële, economische en sociologische ontwikkeling van Rusland en haar inwoners. Beiden hebben de industrialisatie van het overwegend agrarische Rusland versneld. Maar daarnaast kwamen miljoenen mensen om het leven tijdens de jaren van de Grote Zuivering onder Lenin en later onder het terreurbewind van Stalin.

Dankzij goed generaalschap, een solide leger en een flinke dosis geluk wist de Macedonische koning Alexander de Grote tussen 334 en 323 v.Chr. het oppermachtige Perzische Rijk te onderwerpen. Hierdoor kon de Griekse cultuur zich verspreiden naar Egypte, Babylonië, Iran, Centraal-Azië en de vallei van de Indus. Jona Lendering laat zien hoe het Perzische Rijk in conflict raakt met Macedonië. Vervolgens behandelt hij Alexanders troonbestijging, de consolidatie van zijn macht in Europa en de inval in Azië.

Rusland in de moderne tijd maakte een aantal rigoureuze transities door. Van een overwegend agrarisch Tsarenrijk naar een geïndustrialiseerde Socialistische heilstaat. Van Stalins totalitaire staat naar de meer open politiek van Chroetsjov. En uiteindelijk van de paranoïde Breshnev naar de Perestroika van Gorbatsjov. Henk Kern laat het college beginnen in de Tsarentijd in de 19e eeuw en toont hoe Rusland zich als Soviet-Unie ontwikkelt tot de tweede wereldmacht tijdens de Koude Oorlog.

De Nederlandse wetenschapper Christiaan Huygens (1629-1695) heeft binnen de natuurkunde een zeer fundamentele bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de klassieke mechanica. Met veel begrippen uit deze theorie hebben we dagelijks te maken, zoals plaats, tijd, snelheid, versnelling, massa, kracht, energie, impuls en meer. Maar hoe werkt dit stuk natuurkunde en waar is het op gebaseerd?

In dit hoorcollege wordt de geschiedenis van migratie verteld aan de hand van verschillende invalshoeken, beginnend met een globaal panorama en eindigend met Nederland. Leo Lucassen geeft daarmee een helder historisch overzicht van migratie in de loop der eeuwen, met aandacht voor specifieke thema’s als globalisering, organisationele migratie, arbeidsmigratie, massamigratie en natuurlijk het huidige debat over immigratie en integratie. Op basis van goed gefundeerde kennis ontmaskert Lucassen vele vooroordelen en foutieve claims.

Franse filosofen hebben gedurende de hele twintigste eeuw een groot stempel gedrukt op de Europese en Amerikaanse cultuur. Niet alleen als academische denkers, maar ook als publieke figuren die de journalistiek en literatuur gebruikten om hun inzichten op een toegankelijke manier een brede verspreiding te geven. Jean-Paul Sartre, misschien wel de intellectueel van de 20e eeuw, was daar het bekendste voorbeeld van, maar ook Albert Camus, Raymond Aron, Michel Foucault en de van oorsprong Bulgaarse Tzvetan Todorov wisten de geest van de tijd niet alleen te verwoorden maar ook vorm te geven.

Bas Haring benadrukt in dit bijzondere college dat de evolutie plaatsvindt zonder voorbedachten rade. Het is geen Masterplan als alternatief voor het scheppingsverhaal. evolutie overkomt het leven simpelweg. Een boeiend college over variatie, overerving en de druk om in leven te blijven. Maar ook over de ontwikkeling van de moraal. Een hoorcollege dat verder reikt dan alleen de bekende Darwinistische kreten. Met voorbeelden die zeer tot de verbeelding spreken.

In deze serie colleges over "Oosterse filosofie" nemen filosofen en deskundigen u mee naar verschillende filosofische en spirituele tradities in India, China, Tibet en Japan: hindoeïsme, (zen)boeddhisme, confucianisme en taoïsme, waarbij het "denken vanuit het hart" een grote rol speelt. Zowel de oude als de moderne tradities komen aan bod. De serie wordt afgerond met een college comparatieve filosofie oost-west, waarin wordt stilgestaan bij de overeenkomsten en verschillen en het belang van de dialoog tussen de verscheidene wereldbeschouwingen.

Sinds de snelle opkomst van Pim Fortuin in 2002 is de Nederlandse politiek veranderd. De politieke partijen lijken zich inmiddels te hebben hervonden. Niet door zich tegen het populisme te keren, maar eerder door het te erkennen. Wat is populisme? En is het echt zo nieuw of is het onlosmakelijk deel van de democratie?

Dit is deel 1 van de serie Een geschiedenis van de westerse wijsbegeerte en gaat over de periode van 3000 tot 400 v.C. Filosoof Johan Braeckman bespreekt de ontwikkelingen van de wijsbegeerte vanaf de oudst bekende mythen en verhalen, de presocratici en sofisten tot en met Socrates, die de gifbeker dronk in 399 v.C. Over de collegeserie Een geschiedenis van de westerwijsbegeerte : Al minstens 5000 jaar worstelt de mensheid met fundamentele vragen over het leven. Cruciale vragen over ons bestaan en ons wezen worden sinds het begin van de beschaving door bedachtzame mannen en vrouwen overwogen.

We realiseren het ons wellicht niet, maar wiskunde is overal. Suiker in een kop koffie, wolken in de lucht, de computer op je bureau en de lamp in je huiskamer. De schoonheid van een wiskundige formule kan voortkomen uit de eenvoud, symmetrie, elegantie of de uiting van een onwrikbare waarheid. Jean Paul Van Bendegem, Vlaanderens meest populaire professor, weet in zijn filosofisch opgezette hoorcollege die schoonheid van de wiskunde op een unieke manier over te dragen.

In deze serie van vier colleges schetst Herman Philipse de ontstaansgeschiedenis van het Verlichtingsdenken en worden centrale ideeën behandeld van Verlichtingsfilosofen zoals Hume, Kant, Rousseau, Voltaire, Baron d’ Holbach en Diderot. Tevens betoogt Philipse hoe hun ideeën gemoderniseerd kunnen worden om ze opnieuw tot een inspiratiebron te maken voor onze tijd, wereldwijd. Bij het hoorcollege wordt een synopsis als pdf-bestand meegeleverd. Dit college is tot stand gekomen i.s.m. Studium Generale Universiteit Leiden.

Hersenen fossiliseren niet waardoor het lastig is om de evolutie van het brein te onderzoeken. Maar door de hersenen van verschillende nog levende dieren te vergelijken, is het mogelijk te begrijpen welke uitdagingen de voorouders van die dieren hadden en hoe hun gedrag en hersenen zich daaraan hebben aangepast. Neurowetenschapper Rogier Mars onderzoekt in zijn hoorcollege de ontwikkeling en werking van het brein aan de hand van het eet- en leefgedrag van dieren als de zakpijp, de eekhoorn en de wolf, diverse primaten, zoals de lemuur en chimpansee, en natuurlijk de mens zelf.

De jaren van de Nederlandse Opstand (1566-1648) waren één van de belangrijkste periode in de Nederlandse Geschiedenis. Zonder die opstand zou de staat Nederland er immers nooit gekomen zijn. De Opstand en de tachtig oorlogsjaren die er op volgden laten zich lezen als een spannend verhaal: met echte helden en schurken, vol onbedoelde wendingen en met onverwachte uitkomsten. Ook na bijna 450 jaar geschiedschrijving blijven er belangrijke vragen. Waarom was de uitkomst zo onverwacht? Waarom vielen de Nederlanden uit elkaar? En waarom duurde het conflict zo lang?

Tussen 1936 en 1939 werd Spanje verscheurd door een burgeroorlog. Republikeinen en nationalisten streden op leven en dood. Ze werden daarin gesteund door een keur aan politieke en religieuze groeperingen, waaronder socialisten, anarchisten, communisten, fascisten, monarchisten en autoritaire militairen. Ook het buitenland bemoeide zich met de strijd, zoals Duitsland en de Sovjet-Unie.

Zijn wij ons brein? Bestaat de vrije wil? We weten steeds meer over de werking van onze hersenen. Maar hebben we daardoor ook meer kennis van ons bewutzijn en onze vrije wil? Zegt hersenactiviteit iets over waarom we doen wat we doen? Over de vraag wat het betekent om mens te zijn? In deze serie hoorcolleges analyseert Herman Philipse de visies hierover van de belangrijkste Nederlandse en buitenlandse neurowetenschappers.