“Liệu cô có nên tin vào một tình yêu lặng thầm, bền bỉ và vĩnh cửu như đã từng diễn giải về Cúc Họa Mi? Cuộc đời luôn có những cánh cửa là để chúng ta tự mở ra.” Câu kết của truyện thật ấn tượng và chúng ta tự hỏi, tại sao tác giả chọn “Cúc Họa Mi” mà không chọn một loài hoa khác, lại sáng tạo thiết kế cho riêng mình “cánh cửa họa mi”? Truyện dần mở ra một câu chuyện tình yêu rất nhẹ nhàng, tưởng chừng không có gì nhưng lại rất hấp dẫn từ đầu đến cuối, bởi rất nhiều cú twist kịch tính như một phim điện ảnh đan xen hiện tại, quá khứ, tương lai của hai nhân vật. Là 8 đoạn ngắn của truyện, có thể tách rời thành 8 câu chuyện nhỏ, cứ nghĩ không ăn nhập gì với nhau, nhưng thật sự lại gắn kết giống như từng mảnh ghép của một “cánh cửa” tình yêu. Mở đầu truyện ở thì hiện tại, người đọc, người nghe hồi hộp thấp thỏm cùng cô gái chủ shop hoa, một cuộc giao dịch làm ăn tưởng chừng thất bại…Tiếp theo lại là câu chuyện ước mơ tương lai của cô bé con muốn đám cưới của mình sau này được trang hoàng bằng loài hoa trắng giản dị, tinh khôi, thuần khiết - cúc họa mi, mang biều tượng tình yêu vĩnh cửu như trong không gian thiết kế lể đài hoa của người mẹ… Rồi ở cái phút 89, khi cô gái “mắt ngấn nước” trong thất vọng thì “Gã đến, hộc tốc, lấm lem. Quần sọt rách ngay đùi mảng to. Cái áo thun trắng cũng nhàu nhĩ thể như gã vừa ngã vào một nồi cháo lòng ...”, cuộc giao dịch hoàn thành trong chờ đợi nghẹt thở. Nhưng cú twist đột ngột, ở thì quá khứ, một câu chuyện buồn, một gia đình ly tán bởi một trong hai người không còn yêu người kia… Và người mang nỗi buồn nỗi đau đó là cô gái, trở thành cô chủ shop hoa, lấy tình yêu hoa, khỏa lấp những trống vắng trong mình. Thế rồi cô gặp lại cái “gã” giao hoa suýt làm cô phá sản, cái gã mà khi gặp lại cô, “Gã đã dặn lòng mình, nếu người phụ nữ đầu tiên nào khóc vì gã. Gã phải thương người đó suốt đời”. Tại sao lại là “Cánh cửa họa mi”? Phải chăng như tác giả đã lý giải: “Cúc Họa Mi tượng trưng cho tình yêu thầm lặng mà vĩnh cửu. Là yêu sâu sắc một người và lặng lẽ dõi theo người đó. Một thứ tình yêu tuyệt đối chân thành, giản dị, không vẩn đục, mong mỏi người mình yêu được hạnh phúc mãi mãi”. Chính những đóa cúc họa mi nhỏ bé, khiêm nhường nhưng khiến cho trái tim tác giả rung cảm không thôi mê mẩn, xao xuyến, xốn xang yêu thương. Bằng tình cảm chân thực nhất, tác giả phả vào nhân vật những ngôn từ thương yêu, để cho nhân vật của mình cùng nhau mở “cánh cửa họa mi”, cùng đến với một tình yêu đẹp thuần khiết, nhẹ nhàng và rất đỗi chân thành.

Các bạn thân mến, nỗi đau tinh thần đôi khi còn khó chữa lành hơn đau đớn của thể xác. Người phản bội có thể là người thân, người yêu, người chồng, người vợ, người bạn ….người mà bạn nghĩ sẽ luôn gắn bó cả cuộc đời này. Nhân vật Như, một trong ba người phụ nữ trong truyện ngắn đã trải qua đau đớn khi bị phản bội. Chị bàng hoàng, khó tin, khó xử khi người chồng lại ngoại tình với chính cô bạn thân tên là Phương của mình. Những cảm xúc đau đớn dồn dập đè năng lên vai Như khi nghe tin chồng bị tai nạn thảm khốc, Phương thì bị mất mạng. Như mất phương hướng không biết phải làm gì đây khi hai người yêu mến phản bội mình, người thì ra đi mãi mãi, người thì cấp cứu không biết sống chết ra sao. Biết bao nỗi niềm cảm xúc giằng xé trong nội tâm của Như. Chị phải làm gì đây, oán hận hay tha thứ cho hai con người bất hạnh kia. Một người là chồng, một người là bạn thân lại phản bội, chà đạp lên tình cảm của Như. Những kỉ niệm với chồng, kỉ niệm tình bạn từ thủa trẻ với Phương hiện lên như vết dao cứ vào lòng Như. Đáng lẽ là người bị phản bội Như có quyền căm hận bất bình người phụ nữ đã phá tan hạnh phúc gia đình mình. Nhưng trớ trêu thay đó lại chính là Phương, người bạn thân đã gắn bó bao năm nay. Như phải im lặng nhận thua thiệt về mình khi chứng khiến hoàn cảnh của chồng Phương, của bé Na con gái của Phương. Truyện ngắn dồn dập biết bao cảm xúc vui buồn, yêu, hận, thất vọng và tha thứ. Việc Như giữ kín mối quan hệ bất chính của chồng với Phương là cách tha thứ và cũng là quyết tâm buông bỏ cho lòng mình nhẹ nhàng hơn. Nghị lực của Như cũng như lòng vị tha của chị với chồng, với Phương khiến chúng ta phải cảm phục. Truyện ngắn mang đến cho người đọc, người nghe những suy nghĩ về hạnh phúc hôn nhân, về niềm tin yêu, về lòng trắc ẩn và tha thứ trong cuộc sống.

Truyện rất kiệm lời đối thoại, chỉ có lời độc thoại nội tâm của cô bé đóng vai người kể chuyện. Tác phẩm như một cuốn phim chiếu chậm ký ức của nhân vật Tôi, toát lên nỗi đau, sự cô độc tột cùng của cô bé thiếu vắng hình bóng người mẹ, mong ước vòng tay ấm áp của người cha, thèm khát hơi ấm gia đình. Cái giỏi của nhà văn là ở chỗ không trực tiếp miêu tả nỗi đau, sự cô độc, mong ước giản dị của cô bé mà chỉ gợi tả về nó qua một vài chi tiết nghệ thuật đắt giá, điều này khiến cho ngôn ngữ văn xuôi của nhà văn gần gữi với ngôn ngữ thơ mang tính dư ba rất lớn. Cốt truyện không theo diễn tiến sự kiện, tác giả triển khai mạch truyện theo dòng tâm trạng của nhân vật cô bé. Một thế giới thiên nhiên-xã hội dù đẹp đẽ đến đâu vẫn có sự cô đơn, lạnh lẽo. Cũng có thể coi nó là biểu tượng cho không gian gia đình khuyết vỡ, không lành lặn, để lại tổn thương cho mọi thành viên, đặc biệt tạo nên vết thương khó lành trong trái tim trẻ thơ. Đào gốc đào đi còn lại huyệt đào, chặt đào mới nhìn thấy nhựa đào. Nhưng hành động vô tình hay cố ý của người lớn mới là những nhát dao chém phũ phàng, khiến tâm hồn trẻ thơ chảy máu mà không ai nhìn thấy. Yếu tố kỳ ảo xuất hiện trong giấc mơ hạnh phúc của nhân vật kể chuyện xưng “Tôi”. Cô bé mơ cùng mẹ về thăm vườn đào, thật vui tươi, với tiếng cười nhưng khi giấc mơ tan biến thì chỉ còn lại nước mắt. Nhan đề “Xác đào” đầy sức gợi, khiến người đọc người nghe ám ảnh và ước muốn giá như mình có thể hóa thành một cây đào cổ thụ cúi xuống che chở cho một cành đào non đang run rẩy trong giá lạnh…