Episodios

  • ریاضیات اخلاقی پیترسینگر: جنگ ایران و کاهش درد و رنج درجهان

    ریاضیات اخلاقی پیترسینگر: جنگ ایران و کاهش درد و رنج درجهان
    Mar 17 2026

    جنگ یکی از تراژیک‌ترین و پیچیده‌ترین پدیده‌های تاریخ بشر است. در این برنامه به این پرسش اساسی می‌پردازیم: آیا جنگ می‌تواند از نظر اخلاقی قابل توجیه باشد؟
    در این گفت‌وگو، با الهام از چارچوب فلسفی فایده‌گرایی (Utilitarianism) و با توجه به جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران، پروفسور پیتر سینگر بررسی می‌کند که آیا خشونت میان دولت‌ها در برخی شرایط می‌تواند از نظر اخلاقی قابل دفاع باشد یا نه. از نگاه سینگر، قضاوت اخلاقی درباره جنگ نباید بر اساس ملی‌گرایی یا ایدئولوژی باشد، بلکه باید بر اساس پیامدهای آن — به‌ویژه میزان رنج و رفاهی که برای انسان‌ها ایجاد می‌کند — سنجیده شود.
    در این گفت‌وگو بررسی می‌کنیم:
    • در چه شرایطی ممکن است جنگ از نظر اخلاقی توجیه‌پذیر باشد
    • محدودیت‌های اخلاقی استفاده از نیروی نظامی
    • مسئله تلفات غیرنظامیان و اخلاق «خسارت جانبی»
    • مداخله بشردوستانه و مسئولیت حمایت از مردم
    • آیا جلوگیری از رنج گسترده می‌تواند جنگ را توجیه کند؟

    دیدگاه سینگر ما را وادار می‌کند فراتر از شعارها و تبلیغات سیاسی بیندیشیم و با پیچیدگی‌های اخلاقی تصمیم‌گیری در شرایط واقعی جنگ روبه‌رو شویم. در نهایت پرسش اصلی این است که آیا جنگ ذاتاً شر است، یا در برخی شرایط استثنایی می‌تواند کم‌ضررترین گزینه در میان گزینه‌های موجود باشد؟
    این گفت‌وگو دعوتی است برای تأمل درباره جنگ، مسئولیت اخلاقی و وظایفی که در برابر همه انسان‌ها — فارغ از ملیت و مرزهای سیاسی — داریم.

    این نسخه توسط هوش مصنوعی NotebookLM و بر پایه گفتگوی من و آقای وریا امیری با پروفسور سبنگر تهیه شده است.

    لینک گفتگوی اصلی در یوتیوب: https://youtu.be/rQJZu-w6jns


    Link to the website " Life You Can Save"
    https://www.thelifeyoucansave.org/

    Link to the Podcast "Lives Well Lived"
    https://www.petersinger.info/podcast


    Send a text

    Support the show
    Más Menos
    40 m
  • ایران در نقطه عطف: جنگ، سقوط جمهوری اسلامی و دوران گذار-بخش سوم

    ایران در نقطه عطف: جنگ، سقوط جمهوری اسلامی و دوران گذار-بخش سوم
    Mar 9 2026

    ایران در نقطه عطف تاریخی قرار گرفته است.
    تحولات منطقه‌ای، درگیری نظامی، تضعیف بی‌سابقه جمهوری اسلامی و سناریوهای مختلف فروپاشی، ما را با پرسشی اساسی روبه‌رو کرده‌اند:
    اگر این نظام سقوط کند، چه چیزی جای آن را می‌گیرد؟
    در این لایو زنده تلاش می‌کنیم، درباره سه محور کلیدی گفت‌وگو کنیم:
    ▪️ جنگ و پیامدهای آن برای ایران و جامعه
    ▪️ سناریوهای سقوط یا تضعیف ساختاری جمهوری اسلامی
    ▪️ دوران گذار: خلأ قدرت، خطرات، فرصت‌ها و الزامات حکمرانی پس از فروپاشی
    مسئله اصلی فقط «چگونه سقوط می‌کند» نیست؛
    مسئله حیاتی این است که چگونه از هرج‌ومرج، خشونت و تکرار چرخه اقتدارگرایی جلوگیری کنیم و چه مسئولیتی بر دوش جامعه، نخبگان و نیروهای سیاسی قرار دارد.
    این گفت‌وگو تلاشی است برای دیدن کل تصویر، شنیدن پرسش‌های دشوار و فکر کردن به آینده‌ای که دیر یا زود با آن مواجه خواهیم شد.

    مهمانان این جلسه:
    دکتر کیوان یحیی، عصب شناس، پژوهشگر تاریخ و سیاست
    وریا امیری، دانش آموخته فیزیک و فلسفه، مدرس موسیقی
    علی عظیمی نژادان، نویسنده، روزنامه نگار و‌منقد ادبی

    — — — — —
    *🎙️ پادکست هوشیوار*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1707646743
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/Houshivarpodcast


    *🧠 پادکست پلکان خرد*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1703634960
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/theladderofwisdom
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/theladderofwisdom


    🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
    https://x.com/mehdishafa1
    — — — —

    Send a text

    Support the show
    Más Menos
    1 h y 45 m
  • ایران در نقطه عطف: جنگ، سقوط جمهوری اسلامی و دوران گذار-بخش دوم

    ایران در نقطه عطف: جنگ، سقوط جمهوری اسلامی و دوران گذار-بخش دوم
    Mar 5 2026

    در این گفت‌وگو با حضور‌ دو‌ مهمان هشیوار در مورد شرایط جنگی منطقه، تضعیف ساختار قدرت جمهوری اسلامی و سناریوهای محتمل برای آینده بعد از سفوط جمهوری اسلامی و‌نقش شاهزاده رضا پهلوی گفتگو کردیم.
    در این برنامه درباره نقش نیروهای سیاسی، اهمیت ائتلاف‌های گسترده، جایگاه رهبری در دوران گذار و همچنین دیدگاه‌های مختلف درباره آینده نظام سیاسی ایران—از جمهوری تا پادشاهی پارلمانی—بحث می‌کنیم. هدف این گفت‌وگو بررسی واقع‌بینانه سناریوهای پیشِ رو و تأکید بر ضرورت حفظ منافع ملی، ثبات، و حرکت به‌سوی آزادی و دموکراسی در ایران آینده است

    مهمانان این برنامه:
    علی عظیمی نژادان: پژوهشگر علوم اجتماعی و فرهنگ و روزنامه نگار.دانش آموخته حقوق قضایی و جامعه شناسی..سردبیر سابق مجلات سیاووشان،برگ هنر و گزارش موسیقی
    دکتر کیوان یحیی: عصب شناس، پژوهشگر تاریخ و‌ سباست

    — — — — —
    *🎙️ پادکست هوشیوار*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1707646743
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/Houshivarpodcast



    Send a text

    Support the show
    Más Menos
    2 h y 18 m
  • سقوط جمهوری اسلامی، اهمیت ائتلاف حداکثری و بحران جریان چپ

    سقوط جمهوری اسلامی، اهمیت ائتلاف حداکثری و بحران جریان چپ
    Feb 27 2026

    سقوط جمهوری اسلامی—به هر مسیری که رخ دهد—به‌خودی‌خود نه آزادی می‌آورد و نه دموکراسی. مسئله‌ی اصلی، مدیریت خلأ قدرت پس از سقوط است. در چنین لحظه‌ای، تنها راه جلوگیری از هرج‌ومرج، جنگ داخلی یا بازتولید اقتدارگرایی، ائتلاف حداکثری نیروهای مخالف حول یک رهبری مورد اعتماد ، اهداف حداقلی و عملی است؛ نه توافق ایدئولوژیک، نه برنامه‌های آرمانی.
    اما یکی از موانع جدی این مسیر، بحران جریان چپ—هم در ایران و هم در سطح جهانی—است. چپ امروز بیش از آنکه با مسئله «قدرت» درگیر باشد، درگیر نقد اخلاقی قدرت است. ترس افراطی از رهبری، وسواس ایدئولوژیک، و اولویت دادن به مطالبات حداکثری در لحظه‌ی بحران، عملاً به انفعال سیاسی منجر شده است.
    چپ جهانی از اوکراین تا خاورمیانه، اغلب می‌داند با چه چیزی مخالف است، اما نمی‌داند در شرایط فروپاشی و جنگ چه باید کرد. این سردرگمی در چپ ایرانی هم تکرار شده: نقد زیاد، سازمان‌دهی کم؛ گفتمان پررنگ، کنش مؤثر کم‌رنگ.
    در دوران گذار، سیاست عرصه‌ی انتخاب‌های ایده‌آل نیست؛ عرصه‌ی انتخاب‌های ممکن است.

    مهمانان این برنامه:
    خانم امیرا ذوالقدری، کنشگر جنسی، فعال برابری جنسیتی، فعال حقوق همجنسگرایان
    دکتر کیوان یحیی، عصب شناس، پژوهشگر تاریخ و سیاست
    — — — — —
    *🎙️ پادکست هوشیوار*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1707646743
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/Houshivarpodcast


    *🧠 پادکست پلکان خرد*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1703634960
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/theladderofwisdom
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/theladderofwisdom


    Send a text

    Support the show
    Más Menos
    1 h y 56 m
  • اپیزود ویژه-پیش از آینده:تحلیل و طراحی دوره گذار

    اپیزود ویژه-پیش از آینده:تحلیل و طراحی دوره گذار
    Feb 23 2026
    کتاب پیش از آینده (دیباچه‌ای بر تحلیل و طراحی دوره‌ی گذار) به قلم دکتر سجاد فتاحی به موضوع تحلیل و طراحی دوره‌ی گذار در سیاست و حکومت پرداخته است. این کتاب با رویکردی تحلیلی، دوره‌ی گذار را به‌عنوان یک وضعیت موقت، ناپایدار و تعیین‌کننده بررسی کرده است؛ دوره‌ای که در آن تصمیم‌های کلیدی می‌تواند مسیر آینده‌ی یک کشور را برای مدت طولانی مشخص کند. سجاد فتاحی با بهره‌گیری از نظریه‌های علوم سیاسی و علوم اجتماعی و مرور تجربه‌های تاریخی موفق و شکست‌خورده در جهان، تلاش کرده است تا چارچوبی برای فهم و مدیریت این دوره ارائه دهد. نویسنده ما را از مفاهیم پایه‌ای گذار به‌سوی بررسی نمونه‌های تاریخی و در نهایت اصول طراحی نظام حکمرانی در دوره‌ی گذار هدایت می‌کند. پرسش‌های تشخیصی و تحلیل‌های تطبیقی، در این مسیر، به ما کمک می‌کند تا با نگاه انتقادی و کاربردی به مسئله‌ی گذار بنگریم. کتاب پیش از آینده بر اهمیت طراحی نهادی، مدیریت بحران و زمان‌بندی تصمیم‌ها تمرکز کرده و با بررسی نمونه‌هایی از ایران و جهان نشان داده است که گذار بدون طراحی می‌تواند به فروپاشی یا بی‌ثباتی مزمن منجر شود.کتاب با طرح این پرسش آغاز می‌شود که چرا دوره‌ی گذار مهم‌ترین و پرمخاطره‌ترین مقطع در سرنوشت کشورهاست. نویسنده گذار را نه لحظه‌ای کوتاه، بلکه وضعیتی برزخی و حساس می‌داند که در آن، قواعد نظم پیشین اعتبار خود را از دست داده و نظم جدید هنوز تثبیت نشده است. بخش مهمی از کتاب به تجربه‌های تاریخی اختصاص یافته است؛ از نمونه‌های موفق مانند اسپانیا، شیلی، آفریقای جنوبی و کره‌ی جنوبی تا نمونه‌های شکست‌خورده مانند لیبی، عراق، افغانستان و یمن. این بررسی‌ها نشان می‌دهد که گذار موفق معمولاً با طراحی نهادی، حفظ ظرفیت دولت، توافق حداقلی نخبگان و زمان‌بندی واقع‌گرایانه همراه است؛ درحالی‌که فقدان این عناصر به فروپاشی یا تعلیق گذار منجر می‌شود. لینک خرید کتاب الکترونیک:https://taaghche.com/book/249584/%D9%...— — — — —🎙️ پادکست هوشیوار🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام: / mehdi_shafa_houshivar ✈️ کانال تلگرام:https://t.me/HoushivarpodcastSend a textSupport the show
    Más Menos
    1 h y 47 m
  • ایران در نقطه عطف: جنگ، سقوط جمهوری اسلامی و دوران گذار-بخش اول

    ایران در نقطه عطف: جنگ، سقوط جمهوری اسلامی و دوران گذار-بخش اول
    Feb 23 2026

    ایران در نقطه عطف تاریخی قرار گرفته است. تحولات منطقه‌ای، احتمال درگیری نظامی، تضعیف بی‌سابقه جمهوری اسلامی و سناریوهای مختلف فروپاشی، ما را با پرسشی اساسی روبه‌رو کرده‌اند:
    اگر این نظام سقوط کند، چه چیزی جای آن را می‌گیرد؟

    در این لایو زنده تلاش کردیم بدون هیجان‌زدگی، بدون شعار و فراتر از دوقطبی‌های رایج، درباره سه محور کلیدی گفت‌وگو کنیم:

    ▪️ احتمال جنگ و پیامدهای آن برای ایران و جامعه
    ▪️ سناریوهای سقوط یا تضعیف ساختاری جمهوری اسلامی
    ▪️ دوران گذار: خلأ قدرت، خطرات، فرصت‌ها و الزامات حکمرانی پس از فروپاشی

    مسئله اصلی فقط «چگونه سقوط می‌کند» نیست؛ مسئله حیاتی این است که چگونه از هرج‌ومرج، خشونت و تکرار چرخه اقتدارگرایی جلوگیری کنیم و چه مسئولیتی بر دوش جامعه، نخبگان و نیروهای سیاسی قرار دارد.
    این گفت‌وگو تلاشی است برای دیدن کل تصویر، شنیدن پرسش‌های دشوار و فکر کردن به آینده‌ای که دیر یا زود با آن مواجه خواهیم شد.

    مهمانان این جلسه:
    دکتر کیوان یحیی، عصب شناس، پژوهشگر تاریخ و سیاست
    وریا امیری، دانش آموخته فیزیک و فلسفه، مدرس موسیقی
    علی عظیمی نژادان، نویسنده، روزنامه نگار و‌منقد ادبی

    — — — — —
    *🎙️ پادکست هوشیوار*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1707646743
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/Houshivarpodcast

    *🧠 پادکست پلکان خرد*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1703634960
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/theladderofwisdom
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/theladderofwisdom

    🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
    https://x.com/mehdishafa1

    Send a text

    Support the show
    Más Menos
    1 h y 45 m
  • اپیزود ویژه-منافع ملی و پایداری ایران با دکتر سجاد فتاحی

    اپیزود ویژه-منافع ملی و پایداری ایران با دکتر سجاد فتاحی
    Feb 8 2026

    کتاب «ایران و مسئلهٔ پایداری» نوشتهٔ دکتر سجاد فتاحی یک اثر بین‌رشته‌ای است که با استفاده از نظریهٔ سیستم‌ها، تلاش می‌کند چارچوبی علمی برای طراحی و تحلیل نظام حکمرانی ارائه دهد و به پرسش‌های بنیادین دربارهٔ پایداری ایران پاسخ دهد. این کتاب با نگاه به رفتار سازوکارهای اجتماعی ـ سیاسی، ساختار و عملکرد حکومت در ایران را بررسی کرده و نشان می‌دهد که چگونه بحران‌ها و ناکارآمدی‌ها می‌توانند تهدیدی جدی برای حفظ ثبات و پایداری کشور باشند. در فصل‌های پایانی نیز مؤلف برای اصلاح نظام حکمرانی و ارتقای پایداری اجتماعی و سیاسی پیشنهادهایی ارائه می‌کند. 
    دکتر سجاد فتاحی (با زمینهٔ تحصیلی در جامعه‌شناسی و مهندسی کنترل) با به‌کارگیری مفاهیم سیستم‌های پیچیده، می‌کوشد نشان دهد که پایداری ایران نه فقط یک مسئله محیط‌زیستی یا اقتصادی است، بلکه موضوعی کلان در حوزه حکمرانی و سیاست‌گذاری است که می‌تواند سرنوشت ملی را رقم بزند.

    — — — — —
    *🎙️ پادکست هوشیوار*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1707646743
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/Houshivarpodcast


    *🧠 پادکست پلکان خرد*
    🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
    https://pod.link/1703634960
    📸 اینستاگرام:
    https://www.instagram.com/theladderofwisdom
    ✈️ کانال تلگرام:
    https://t.me/theladderofwisdom

    🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
    https://x.com/mehdishafa1

    Send a text

    Support the show
    Más Menos
    1 h y 45 m
  • نقض فاحش اخلاق پزشکی در سایه سرکوب و کشتار مردم بی دفاع ایران

    نقض فاحش اخلاق پزشکی در سایه سرکوب و کشتار مردم بی دفاع ایران
    Feb 5 2026
    در این جلسه در خدمت آقای دکتر کیارش آرامش، پزشک و‌ متخصص اخلاق پزشکی هستم. با توجه به شرایط کنونی و‌کشتار بی سابقه ده‌ها هزار هموطن بیگناه و‌ پیرو سو‌استفاده از سیستم پزشکی و‌درمانی، ایشون متنی رو به انگلیسی در شبکه LinkeIn منتشر کردند. از ایشون دعوت کردم‌تا بیشتر درمورداین متن صحبت کنند:«یکی از بنیادی‌ترین اصول اخلاق پزشکی، پاسداشت جان و کرامت انسان است؛ به‌ویژه در زمان‌های آسیب‌پذیری، بیماری و جراحت. بیمارستان‌ها، کادر درمان و خدمات پزشکی باید حتی در شرایط تعارضات سیاسی یا ناآرامی‌های اجتماعی، فضاهایی بی‌طرف، امن و مصون باقی بمانند.اما امروز در ایران، این اصول پایه‌ای و مورد پذیرش جهانی، به‌طور سیستماتیک توسط حکومت نقض می‌شوند.گزارش‌های رسیده از داخل کشور، الگوی هولناکی را مستند می‌کنند: حمله به بیمارستان‌ها؛ بازداشت معترضان مجروح از تخت‌های بیمارستان؛ کشته‌شدن بیماران در حین دریافت خدمات درمانی؛ تهدید، بازداشت، زندانی‌کردن یا حتی کشتن پزشکان، پرستاران و دانشجویان پزشکی؛ استفاده از آمبولانس‌ها برای جابه‌جایی نیروهای امنیتی به‌جای انتقال بیماران؛ و در برخی موارد، استفاده از بیمارستان‌ها و آمبولانس‌ها به‌عنوان مکان‌هایی برای هدف‌گیری و تیراندازی به معترضان.این اقدامات نه‌تنها نقض‌های فاحش حقوق بشر محسوب می‌شوند، بلکه حمله‌ای مستقیم به بنیان‌های اخلاق پزشکی هستند.متأسفانه جامعه اخلاق پزشکی در داخل ایران تا حد زیادی بی‌صدا و فلج شده است. این وضعیت عمدتاً ناشی از سرکوب ساختاری است: کنترل فراگیر دولتی، وابستگی به نهادهای حکومتی، فقدان جامعه مدنی مستقل، نفوذ نیروهای امنیتی در نهادهای دانشگاهی و حرفه‌ای، نظارت گسترده، و قطع اینترنت که متخصصان را از جامعه جهانی جدا می‌کند. در چنین شرایطی، سکوت به معنای رضایت نیست؛ سکوت تحمیل شده است.این وضعیت، مسئولیتی اخلاقی بر دوش جامعه بین‌المللی بیواتیک و اخلاق پزشکی می‌گذارد. هنگامی که بی‌طرفی پزشکی به‌این‌چنین آشکار نقض می‌شود، وقتی بیمارستان‌ها به امتداد خشونت دولتی بدل می‌شوند، و هنگامی که کادر درمان به‌خاطر انجام وظیفه خود تحت پیگرد قرار می‌گیرند، نهادهای اخلاقی جهانی نمی‌توانند بی‌طرف یا منفعل باقی بمانند.بیواتیک صرفاً یک رشته دانشگاهی نیست؛ بلکه کنشی اخلاقی است که بر دفاع از جان، کرامت و عدالت استوار است. سکوت در برابر چنین خشونت نظام‌مندی، خطر آن را دارد که خودِ بیواتیک را به خطابه‌ای توخالی بدل کند؛ گفتمانی جداافتاده از واقعیت‌هایی که مدعی پرداختن به آن‌هاست.اگر اخلاق پزشکی معنایی داشته باشد، باید به این معنا باشد که وقتی پزشکی علیه همان مردمی که برای حمایت از آن‌ها شکل گرفته، به سلاح تبدیل می‌شود، صدای اعتراض بلند شود.این یک فراخوان به اقدام است. سازمان‌های بین‌المللی بیواتیک، مراکز دانشگاهی، انجمن‌های حرفه‌ای، نشریات تخصصی و چهره‌های برجسته این حوزه باید سکوت را بشکنند. آن‌ها باید بیانیه‌های عمومی صادر کنند، این نقض‌ها را مستند سازند، از کادر درمان در معرض خطر حمایت کنند و از مسیرهای اخلاقی، حقوقی و نهادی، حکومت ایران را پاسخگو کنند.در این زمینه، سکوت بی‌طرفی نیست؛ همدستی است. اعتبار اخلاق پزشکی جهانی اکنون به ...
    Más Menos
    32 m