Rens en Pepijn vieren dat zestien jaar autocratie gewoon weggestemd kan worden. Moet je geen patiënten maar hun eigen wc-papier laten meenemen naar het ziekenhuis. Trump zet zichzelf vast met een blokkade van een blokkade van een blokkade. En Anthropic bouwde een AI die zo goed hackt dat ze het zelf niet durven uit te brengen. Maar geen zorgen: Nederland wordt wereldkampioen. Zegt een econoom.

Lees verder

Iran en het einde van Amerikaanse hegemonie. Ray Dalio waarschuwt voor een klassieke wereldoorlog. Canada's Carney stopt sponsoring van de Amerikaanse wapenindustrie. Met brandstofprotesten in Ierland, is dit Trumps Suez-moment?

Frankrijk dumpt Windows, Nederland betaalt Amerika Frankrijk stapt over op Linux voor alle ministeries en Duitsland bouwt een Bundescloud. Nederland gunt ondertussen €400 miljoen aan een Amerikaans IT-bedrijf.

Mythos: AI die beter hackt dan elke mens Anthropic vond met een AI-model zero-days die 17 jaar onontdekt bleven, maar dit is te gevaarlijk om uit te brengen. Glasswing moet gaten dichten.

Oekraïne en Europese defensie Zelensky suggereert voor het eerst dat de VS samenwerkt met Rusland. Spanje pleit voor een Europees leger. Thijs Reuten legt bij Boekestijn en de Wijk uit waarom dit geen goed idee is. Foreign Affairs ziet UK, FR, DUI en POL als de trekkers.

Goed klimaatnieuws De wereld bereikt de 10%-grens voor oceaanbescherming. Startup TerraSpark wil in 2027 zonne-energie vanuit de ruimte bewijzen.

Tips van de week Documentaire Konvooi (Oekraïne) en theatervoorstelling Operation Hellfire (Hague Invasion Act). Bekijk de foto's op Flickr van de Artemis-missie.

Krankzinnige voorspelling Een econoom die drie WK's op rij goed voorspelde zegt: Nederland wordt wereldkampioen. Polymarket geeft ons 3% kans.

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

Rens opent met Pasen. Tja, katholiek opgevoed, dus voor hem toch een moment voor vrede... Trump stuurt tegelijkertijd berichten vol oorlogsmisdaden naar Iran.

Terwijl Oekraïners al 12 jaar vechten, stort de NAVO in omdat de VS zich zwakker gedraagt dan ooit: miljarden sanctieversoepelingen naar Iran en Rusland, nul overleg met bondgenoten, nul volwassen gedrag.

Ondertussen bouwen techbedrijven datacenters die hele regio's opwarmen en investeren miljarden in AI zonder enige controle. Plus: een Californische startup groeit hersenloze menselijke klonen als orgaanreservoirs.

Meer info:

De NAVO-crisis: Trump heeft het verdrag praktisch doodverklaard. Artikel 4 werd nooit gebruikt (overleg vóór escalatie), nu neemt niemand het serieus. Macron's antwoord is helder: dat is niet elegant, niet "à la hauteur."

• NAVO-verdrag (alle 14 artikelen)
• Rutte's rol in NAVO-crisis

Datacenters als klimaatbom: Cambridge-onderzoek over 20 jaar NASA-data: elke datacenter verhoogt de grondtemperatuur in een straal van kilometers met gemiddeld 2 graden, tot 9 graden bij uitschieters. Google investeert 185 miljard dollar in AI-infra in 2026 alleen. De energievraag verdubbelt tegen 2030.

• CNN Climate – Heat island effect

Energie-afhankelijkheid: EU-importen van Amerikaans LNG stegen van 21 miljard kubieke meter (2021) naar 81 miljard (2025). Europa koos Washington boven Moskou — tegen hogere kosten en zonder echte zelfstandigheid.

• Epoch Times: EU dreigt voordelen voor Amerikaanse LNG te verliezen

AI zonder remmingen: 500 experten voorspellen economische groei (2,5–4%), massale werkloosheid (arbeidsparticipatie van 62% naar 55%), en verdere rijkdomverschuiving (80% naar 10%). Economen die jaren skeptisch waren, erkennen nu de impact. Plus: Character.ai zegt "onze missie is je moeder vervangen," en klonen zonder hersenen worden echt.

• The New York Times (Ben Casselman)
• Modern Wisdom #1079 – Tristan Harris (Chris Williamson)
• The Great Simplification #214 – Tristan Harris (Nate Hagens)

Hersenloze klonen: Een Californische startup genaamd R3 Bio werkt stiekem aan iets uit pure sciencefiction: hersenloze menselijke klonen als reservelichamen. Een biologische reserveonderdelen-auto voor miljardairs die bang zijn voor doodgaan.

• MIT Technology Review – Brainless clones

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

Rens en Pepijn hebben goed nieuws en slecht nieuws. Het slechte nieuws: Orbán verspreidt AI-video's van Zelensky op een gouden toilet, Iran schiet tot 700 drones per dag af, en het woord stagflatie is weer terug.

Het goede nieuws: Oekraïne verkoopt nu zijn oorlogskennis aan de rijkste landen ter wereld, Europa sluit handelsakkoorden alsof het uitverkoop is, en zonne-energie is voor het eerst de grootste stroombron van de EU.

Verder ontdekt Rens via Louis Theroux dat het niet zo lekker gaat met jonge mannen, en heeft Pepijn een boek gevonden dat zegt: de chaos is eigenlijk een teken dat het de goede kant opgaat. Grip genoeg voor één aflevering.

LINKJES AFLEVERING 81

Nieuws

• Zelensky defensieakkoorden Golfregio: https://www.straitstimes.com/world/middle-east/ukraine-uae-agree-to-cooperate-on-defence-zelensky-says
• Oekraïense interceptordrone (overzicht): https://united24media.com/war-in-ukraine/what-is-ukraines-interceptor-one-of-the-worlds-most-in-demand-drones-17055

Hyperscalers / Datacenters

• Nieuwsuur over megadatacentra: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2608192-bouw-van-minstens-zeven-megadatacentra-gaat-door-ondanks-politiek-verzet

Klimaat

• Guardian over milieuschade bombardementen Iran: https://www.theguardian.com/world/2026/mar/10/bombing-of-irans-oil-infrastructure-to-have-major-environmental-fallout-experts-warn

Tips

• Inside the Manosphere — Louis Theroux (Netflix): https://www.netflix.com/title/81920687
• Inside the Manosphere op IMDB: https://www.imdb.com/title/tt39792948/
• Rebecca Solnit — The Beginning Comes After the End (uitgever): https://www.haymarketbooks.org/books/2617-the-beginning-comes-after-the-end

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

Rens heeft een einde-der-tijden-gevoel, Pepijn heeft er een framework voor, en Kees Verhoeven heeft er veertien jaar Tweede Kamer over gedaan om te concluderen dat de democratie gewoon aan het crashen is.

In aflevering 80 verbinden Rens en Pepijn de Straat van Hormuz met je benzinerekening, leggen uit waarom Trump de midterms al gewonnen heeft voordat ze plaatsvinden, en halen een oud-Kamerlid binnen dat zegt wat niemand in Den Haag hardop durft te zeggen: big tech dicteert de spelregels, en de politiek staat erbij te kijken.

Als tegenwicht: Zombieland op Netflix, want zwarte humor is misschien wel de beste overlevingsstrategie.

Straat van Hormuz & energiecrisis

• 20% van het wereldwijde gas gaat door één smalle zeestraat
• AI kruipt steeds dieper in militaire beslissingen
• Waarom de VS dit conflict verliest op wilskracht, volgens Paul Krugman
• Zonne-energie groeide vorig jaar met exact evenveel als het gas dat door Hormuz voer

Trump & de SAVE Act

• Nieuwe wet verplicht paspoort bij kiezersregistratie, terwijl 50% van de Amerikanen er geen heeft
• Raakt precies de groepen die op Democraten stemmen
• Trump heeft in elk scenario een verhaal klaarliggen: hij wint altijd

Benzineprijs & energietransitie

• Rens incasseerde forse LinkedIn-kritiek maar trekt zijn standpunt niet in
• Lagere benzineprijs is een subsidie op uitstelgedrag
• Inkomenssteun helpt de thuiszorgmedewerker, goedkope benzine helpt ook de rijke forens

Gast: Kees Verhoeven

• 14 jaar Tweede Kamerlid voor D66, dé tech-criticus van het parlement
• Schreef De democratie crasht
• Big tech dicteert de spelregels, de politiek staat erbij te kijken
• Heeft Europa échte macht over tech, of is het gewoon een grote markt die zichzelf iets wijsmaakt?

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

Kees Verhoeven zat veertien jaar in de Tweede Kamer als dé tech-criticus van D66. Hij schreef een boek: De democratie crasht. Zijn these is niet subtiel: digitalisering is de sluipmoordenaar van de rechtsstaat.

In dit gesprek gaan we drie kanten op. Is de democratie nog te repareren, of bouwen we iets nieuws? Heeft Europa echte macht over tech, of is Brussel gewoon een grote markt die zichzelf iets wijsmaakt? En helpt een bewuste technologiegebruiker het systeem veranderen, of voelt dat alleen maar goed?

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

Rens en Pepijn kijken met lichte verbijstering naar een Amerikaanse president die vorige week nog riep alles onder controle te hebben, maar nu smeekt om hulp bij de Straat van Hormuz – en dreigt met NAVO-ontbinding als die hulp uitblijft.

Ondertussen investeren Russische startups in duiven met hersenimplantaten en ratten met USB-poorten, want waarom zou je normale drones bouwen als je ook dieren kunt hacken?

De echte doorbraak komt uit Amerika: wetenschappers hebben het brein van een fruitvlieg gekopieerd naar een computer, waar het beestje nu vrolijk rondloopt in zijn eigen digitale gevangenis.

En terwijl de hele wereld China steeds aardiger begint te vinden en Amerika steeds minder, discussieert Nederland over benzineaccijnzen alsof we niet al vijftig jaar dezelfde fout maken. Spoiler: isoleren is goedkoper dan subsidiëren.

Trump & geopolitiek

• Van "ik heb geen hulp nodig" naar NAVO-chantage in één week
• Straat van Hormuz: Trump vraagt Frankrijk, China en VK om schepen
• Amerika geeft 2 miljard dollar per dag uit aan aanval op Iran

AI & technologie

• Russische startup Neri: duiven met hersenimplantaten, ratten met USB-poorten
• Eon Systems digitaliseert fruitvliegbrein: 25.000 zenuwcellen in de Matrix
• Virtueel vliegje loopt, reageert, zoekt voedsel – zonder AI-training
• Frans AI-bedrijf AMI Labs haalt 1 miljard op voor "world models"
• Oprichter Yann LeCun: oud-hoofd wetenschap bij Meta

Verschuivende wereldorde

• Europeanen zien Amerika nu als grotere bedreiging dan China
• Jongeren meest pro-China, mogelijk TikTok-effect
• Minder dan helft van Europeanen gelooft in Amerikaanse dominantie over 10 jaar
• Merz, Starmer en Macron zoeken toenadering tot Peking

Energie & accijnzen

• Waarom we sinds 1973 dezelfde fout maken
• Energiecrisis 2022: 600 miljard extra rekeningen, 650 miljard subsidies
• Accijnsverlaging kost 1,5 miljard per jaar, gaat naar hoogste inkomens
• Isoleren van alle huishoudens kost eenmalig slechts enkele miljarden
• Nederland verbruikt 15-20% minder gas sinds 2022
• 92% van landen heeft 10x meer potentie voor hernieuwbaar dan nodig
• Den Uyl had in '73 al gelijk, won daarna met 53 zetels

Verkiezingen Europa

• Woensdag gemeenteraadsverkiezingen Nederland
• Hongarije: Orbán voor het eerst serieus bedreigd
• Frankrijk: eerste ronde lokale verkiezingen, test voor Le Pen
• Édouard Philippe wint in Lille, serieuze presidentskandidaat

Tips

• Documentaire Tony Blair op NPO Start
• futureme.org: stuur je toekomstige zelf een mail

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

Rens en Pepijn bijten zich deze week vast in drie onderwerpen die samen één grote vraag opleveren: wie heeft er eigenlijk nog een plan?

De oorlog in Iran zorgt ondertussen niet alleen voor chaos aan het front, maar dreigt via de Straat van Hormuz ook gewoon jouw benzineprijs en energierekening te slopen, terwijl Nederland met 11 procent gasreserve toekijkt.

Dan de AI: Rens legt haarfijn uit waarom het conflict tussen Anthropic en het Pentagon niet gaat over een contract, maar over wie er straks met één datacenter een heel land kan bespioneren, de Stasi-stijl maar dan efficiënter.

En terwijl wij dat allemaal verwerken, zitten er in Beijing 3000 mensen een vijfjarenplan vast te stellen waar Europa niet eens in wordt genoemd, behalve als eindbestemming van een goederentrein.

Linkjes

Catastrophe through Chaos (Marius Hobbhahn)
https://www.lesswrong.com/posts/fbfujF7foACS5aJSL/catastrophe-through-chaos

China's 15th Five-Year Plan Goals
https://www.chinadecoded.info/p/chinas-15th-five-year-plan-goals

Artikel over EU en China
https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3345862/weaponise-eu-market-against-china-or-face-manufacturing-collapse-official-think-tank?module=top_story&pgtype=section

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.

Rens en Pepijn zijn terug van de skipistes. De kinderen gaan nu sneller. De wereld ook. En niet per se in de goede richting.

Iran: de apotheose van Bibi

Khamenei is dood. Trump claimt de winst, maar volgens Pepijn is dit Bibi Netanyahu's levenswerk. Dertig jaar heeft hij gewaarschuwd: de ayatollahs zijn de grootste dreiging voor Israël. Nu heeft hij ze. Of hij ze echt heeft, is een tweede. Want Iran slaat om zich heen, de regio staat in brand, en Trump wil allang door naar het volgende winstmoment. Wat overblijft: een enorme machtsvacuüm, geen opvolgingsplan.

AI: de hotdog-paradox

Het grote verhaal van de week dat ondergesneeuwd raakte onder het Iran-nieuws. Het Amerikaanse ministerie van Oorlog zegt zijn contract met Anthropic op. Reden: Anthropic weigerde guardrails te verwijderen voor massatoezicht en autonome wapensystemen. De Pentagon-reactie: jullie zijn een "supply chain risk to national security." Trump voegde er voor de zekerheid nog aan toe dat het een "radical left AI company" betreft.

De kern van het verhaal: AI-bedrijven hebben jarenlang gelobbied tégen wetgeving omdat ze het zelf wel zouden regelen. Nu zitten ze met de gevolgen. Als je een sandwich op straat verkoopt in Amerika, heb je meer te maken met regelgeving dan wanneer je een AI op de markt brengt.

Rens heeft zijn ChatGPT-abonnement opgezegd. Hij zit nu op Claude. Migratietip voor wie zijn "getrainde hond" niet wil achterlaten: claude.com/import-memory.

Tips

Rens tipt Young Pioneer Tours — reizen naar plekken waar je moeder nee tegen zegt. Noord-Korea, Tsjetsjenië, Irak, de Poort van de Hel in Turkmenistan. Op 3 april kun je nog een dagtrip boeken naar de Filipijnen voor een live kruisiging. Echt. youngpioneertours.com

Pepijn tipt Sentimental Value van Joachim von Trier. Noorse familiedrama. Stellen Skarsgård als een vader die probeert terug te komen bij zijn dochters. Subtiel, menselijk, geen uitlegscènes voor mensen met een EQ van 30. Draait nog in een paar zalen.

Volg Grip op de Chaos op LinkedIn en Substack.

🥰 Ga naar Apple Podcasts en geef ons een rating

De meeste mensen kennen Rens van BNR, of als dagvoorzitter. Maar Rens schuwt ook het TV-werk niet en heeft programma’s voor RTLZ en voor SBS (Goed Nieuws vandaag) gemaakt.

Pepijn werkt aan innovaties voor een mooiere wereld. En combineert daarbij drie disciplines: ondernemen, NGO’s en politiek. De laatste tijd vooral gericht op impact investing en het mogelijk maken van moonshot CO2-innovaties.