De bestuurscultuur moet veranderen

In deze aflevering van Gemeenteraadsverhalen Noord-Beveland 2026 spreken we met lijsttrekker Jurgen Goossens en Charles Lelkens van Hart voor Noord-Beveland. Een gesprek over wonen, zorg, landbouw, toerisme – maar vooral over betrokkenheid en luisteren.

De persoonlijke motivatie van beide heren is duidelijk voelbaar. Charles, voormalig arts en inmiddels vier jaar raadslid (eerder voor D66), stapte de politiek in vanuit het idee: als je vindt dat dingen anders moeten, moet je verantwoordelijkheid nemen. Jurgen verhuisde zes jaar geleden vanuit Vlaanderen naar Wissenkerke, verkocht zijn bedrijf in groente en fruit en koos bewust voor rust en ruimte voor zijn gezin. Die keuze voor het eiland vormt ook de kern van hun politieke visie.

Wonen: bouwen voor wie?

Volgens Hart voor Noord-Beveland is de balans zoek. Er is de afgelopen jaren veel gebouwd, maar vooral in het duurdere segment en in recreatie. Dat leidt volgens hen tot leegstand én tot een verstoring van de verhouding tussen permanente en recreatieve woningen. Met 35000 toeristische overnachtingsplaatsen tegenover 8000 inwoners. Hart voor Noord-Beveland zoekt hierin immers balans.

Hun pleidooi: bouwen voor doelgroepen die hier echt willen wonen. Senioren die kleiner willen wonen, maar wel met voldoende ruimte. Jonge gezinnen die anders geen plek vinden. En vooral bouwen aansluitend aan bestaande dorpen, zodat leefbaarheid behouden blijft. Ze wijzen ook op positieve voorbeelden zoals CPO-projecten (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap), waar inwoners in eigen regie bouwen – maar dan wel met kortere procedures en minder afhakers.

Zorg: dichtbij en menselijk

Op het gebied van zorg zien zij vooral het belang van een sterke eerste lijn: de huisarts. De gemeente kan volgens hen niet alles bepalen, maar moet wel aantrekkelijk blijven voor zorgprofessionals om zich hier te vestigen.

Daarnaast pleiten ze voor meer preventie en bewustwording. Niet alles hoeft groots en duur te zijn. Kleine initiatieven – kookgroepen, sportstimulering, ontmoeting – kunnen veel betekenen. De gemeente moet faciliteren, ruimte geven en inwoners stimuleren om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor gezondheid en welzijn.

Leefbaarheid: minder toerismegroei, meer balans

Hart voor Noord-Beveland wil geen verdere groei van recreatieparken. Toerisme is belangrijk, maar mag niet de enige economische pijler zijn. Ze wijzen op de kwetsbaarheid van seizoenswerk en het risico van overaanbod. Meer bedrijvigheid buiten het toerisme, voldoende werkgelegenheid en gerichte woningbouw moeten jongeren perspectief bieden.

Hun kernwoord: balans. Niet alles in één mandje.

Natuur en landbouw: samen verder

Beide kandidaten erkennen de historische betekenis van landbouw voor het eiland. Tegelijk zien ze dat waterkwaliteit, onder andere in het Veerse Meer, onder druk staat. Ze pleiten niet voor harde confrontaties, maar voor een geleidelijke omschakeling naar milieubewustere landbouw, waarbij boeren worden meegenomen en positief gestimuleerd.

Bestuur en participatie: uit de ivoren toren

Misschien wel hun sterkste punt ligt bij bestuur en participatie. Jurgen verwijst naar het “deep democracy”-model: iedereen moet zich gehoord voelen, ook de stille meerderheid. Volgens hen moet participatie eerder in het proces beginnen. Niet alleen plannen presenteren, maar eerst vragen: wat willen jullie?

Charles vult aan dat raadsleden letterlijk het eiland op moeten. Keukentafelgesprekken, bereikbaar zijn, zichtbaar zijn. Minder ivoren toren, meer aanwezigheid in de dorpen.

Tot slot

Opvallend is hun relativerende slotopmerking: 80% van de zaken op Noord-Beveland is goed geregeld. Ze benadrukken trots op het eiland én de bereidheid om bij te sturen waar nodig.

Hun centrale boodschap? Koester wat goed is, herstel de balans waar die zoek is, en breng de politiek dichter bij de inwoners. Ze benadrukken hun trots op het eiland

Dit is een project van de Sociëteit Noord-Beveland en dit artikel vormt een samenvatting van een podcastgesprek tussen Jurgen Goossens, Charles Lelkens, Antina Reiding en Rob Bakker. Meer informatie vind u ook op de website www.societeit-noord-beveland.nl. Deel deze podcast met uw dorpsgenoten en vrienden. En volg ons voor meer verhalen.

Wij zijn Noord-Beveland: van protest naar programma

Wij zijn Noord-Beveland is misschien wel de meest opvallende nieuwkomer in deze verkiezingen. Ontstaan uit het protest tegen de uitbreiding van Roompot, maar volgens henzelf inmiddels veel meer dan alleen een protestbeweging. Aan tafel zitten Ad Faase en Gert Heijkoop. Twee mannen met bestuurlijke en internationale ervaring, maar vooral met een duidelijke missie: het eiland beschermen tegen wat zij zien als uitverkoop van rust, ruimte en kleinschaligheid.

Ad is geboren en getogen op Noord-Beveland, vertrok jarenlang naar de Randstad en keerde terug naar zijn roots. Met ervaring in gebiedsontwikkeling en bestuurlijke processen wil hij iets teruggeven aan het eiland. Gert werkte veertig jaar als diplomaat, grotendeels in het buitenland, en zit inmiddels in de Provinciale Staten van Zeeland. Beiden delen ze een scherpe analyse van wat er volgens hen misgaat in het lokale bestuur.

Wonen is voor hen een sleutelthema. Jongeren moeten kunnen blijven. Hun voorstel: grond en woning loskoppelen via erfpacht. De gemeente blijft eigenaar van de grond, starters kopen alleen de woning. Dat kan de prijs met zo’n 25 à 30 procent verlagen. Winst bij doorverkoop wordt begrensd, zodat woningen binnen de doelgroep blijven. Een constructie die in grote steden al langer bestaat, maar volgens hen ook hier toepasbaar is.

Daarbij plaatsen ze een bredere context: Zeeland vergrijst. Jongeren vertrekken voor studie en werk en komen vaak niet terug. En als ze terugkomen, is er geen huis of baan. Volgens “Wij zijn Noord-Beveland” moet groei “organisch” blijven. Geen explosieve toename van inwoners of toerisme, maar een tempo dat past bij de schaal van het eiland.

Toerisme is voor hen geen vijand, maar grootschaligheid wel. Ze wijzen op de cijfers: 8.000 inwoners tegenover 33.000 slaapplaatsen. Een derde van alle woningen is recreatief. Volgens hen is de balans zoek. De winst van grote internationale partijen vloeit weg naar aandeelhouders, terwijl de lasten – drukte, infrastructuur, leefbaarheid – lokaal blijven. Kleinschalige initiatieven zoals minicampings, lokale ondernemers, de pompoenboerderij of innovatieve bedrijven zien zij juist als de kracht van het eiland. Die “pareltjes” moeten gekoesterd worden.

Ook op het gebied van participatie zijn ze uitgesproken. Het Roompot-dossier geldt voor hen als voorbeeld van hoe het níet moet. Een petitie met duizenden handtekeningen werd volgens hen genegeerd. Participatie moet eerder in het proces plaatsvinden, niet als sluitstuk. Eerst luisteren naar inwoners, dan plannen uitwerken – niet andersom. Dat vraagt volgens hen om een andere bestuurscultuur, waarin argumenten zwaarder wegen dan politieke rekensommetjes.

In zorg en vergrijzing zien zij eveneens samenhang met andere dossiers. Leefomgeving, bereikbaarheid en preventie spelen allemaal mee. Ze pleiten voor combinaties van zorg en toerisme, bijvoorbeeld hospicevoorzieningen of zorgboerderijen. Lokaal kan de gemeente misschien niet alles bepalen, maar ze kan wel faciliteren en verbinden.

Op energie dromen ze hardop van een zelfvoorzienend Noord-Beveland. Nieuwe woningen zouden energieleverend moeten zijn in plaats van energieverbruikend. En bouwprojecten zouden iets terug moeten geven aan natuur en omgeving.

De rode draad in hun verhaal is duidelijk: Noord-Beveland is geen economische groeimachine, maar een gemeenschap. Rust, ruimte en kleinschaligheid zijn geen marketingtermen, maar kernwaarden. Volgens Wij zijn Noord-Beveland vraagt dat om een andere manier van besturen: minder top-down, meer luisteren – en vooral het eiland centraal stellen.

Dit is een project van de Sociëteit Noord-Beveland en dit artikel vormt een samenvatting van een podcastgesprek tussen Ad Faase, Gert Heijkoop , Antina Reiding en Rob Bakker. Meer informatie vind u ook op de website www.societeit-noord-beveland.nl. Deel deze podcast met uw dorpsgenoten en vrienden. En volg ons voor meer verhalen.

“Met vertrouwen vooruit – voor onze jeugd, onze dorpen en ons eiland”

Wat drijft iemand om zich kandidaat te stellen voor de gemeenteraad? Bij het CDA Noord-Beveland zijn het geen carrière politici, maar eilanders met wortels in de klei.

Maarten van Lobberegt is geboren en getogen op Noord-Beveland, opgegroeid in een fruittelersfamilie in de omgeving van Wissenkerke. Na een korte periode in Goes keerde hij terug naar zijn geboortegrond. Inmiddels is hij getrouwd en vader van drie jonge kinderen. “Mijn wortels liggen hier. Ik wil dat mijn kinderen hier straks ook kunnen wonen.”

en Johan Sandee zit al 13,5 jaar in de gemeenteraad. Horecaondernemer in Kamperland, vader van drie kinderen, en – zoals hij zelf zegt – “tweede generatie raadslid”. Zijn betrokkenheid bij het eiland is niet alleen politiek, maar ook persoonlijk. “Je zit niet in de raad om ja en amen te zeggen. Je zit er om te luisteren.”

Wonen als speerpunt

Voor het CDA is wonen hét centrale thema. De partij wil vooral bouwen voor starters en jonge gezinnen. “Als je je eigen jeugd niet kunt vasthouden, verliest het eiland zijn toekomst,” zegt Sandee.

Volgens het CDA moet de gemeente actief grond blijven aankopen om zelf de regie te houden over woningbouw. Flexwoningen en tijdelijke oplossingen maken daar deel van uit. Recreatieve uitbreiding? Daar is de partij kritisch op. “We hebben voldoende recreatiewoningen. Nieuwe huizen bouwen we voor permanente bewoning.”

Toerisme blijft belangrijk voor de economie, maar het CDA pleit voor kleinschaligheid. Meer ruimte voor bijvoorbeeld kamperen bij de boer, minder grootschalige uitbreidingen. De commotie rond de Roompot-uitbreiding heeft de partij geleerd dat draagvlak cruciaal is. “Nee zeggen is makkelijk. Maar wij zoeken naar oplossingen die meer mensen meenemen.”

Leefbare dorpen zijn meer dan winkels

Leefbaarheid gaat volgens het CDA verder dan het aantal winkels. Verenigingen, muziek, sport en ontmoeting zijn minstens zo belangrijk. In Wissenkerke verdient de muziekvereniging bijvoorbeeld een structurele oplossing voor huisvesting.

Initiatieven zoals het Albert Kleintje in Kats tonen volgens hen aan dat dorpskracht werkt. “Gespreide verantwoordelijkheid is een kernwaarde van het CDA,” aldus Sandé. “Niet alles hoeft van de gemeente te komen. Maar de gemeente moet wel faciliteren.”

Boeren, natuur en water

Op het gebied van landbouw en natuur zoekt het CDA nadrukkelijk verbinding. Boeren zijn volgens de partij niet de tegenpolen van natuur, maar juist beheerders van het landschap. Akkerranden en biodiversiteitsprojecten verdienen steun, maar wel in samenwerking met agrariërs.

Een concreet toekomstvraagstuk is zoetwaterbeheer. Klimaatverandering maakt opslag en hergebruik van regenwater steeds belangrijker. Hier ziet het CDA een faciliterende rol voor de gemeente, bijvoorbeeld via subsidies en ondersteuning.

Energie: meedenken en mogelijk maken

Energiecongestie vormt een groeiend knelpunt voor bedrijven op het eiland. Het nieuwe verdeelstation bij Kats moet verlichting brengen, maar ondernemers lopen nu al tegen grenzen aan.

De gemeente kan geen energiecentrale bouwen, maar moet volgens het CDA wel actief meedenken. Zoals bij Kingfish is gebeurd, waar facilitering vanuit de gemeente hielp om duurzame stappen mogelijk te maken. Ook bij bedrijven als groenvoederbedrijf Timmerman moet gezocht worden naar oplossingen.

Zorg dichtbij en betrokken

In de zorg benadrukt het CDA het belang van nabijheid. Het sociaal loket, korte lijnen met huisartsen en vrijwilligersinitiatieven zoals open tafels vormen de kracht van een klein eiland.

Kwetsbare inwoners mogen niet uit beeld raken. Signalering begint in de samenleving zelf. “We letten op elkaar,” zegt Van Lobberecht. “Dat is de kracht van Noord-Beveland.”

Reflectie en verantwoordelijkheid

Zelfkritiek schuwt de partij niet. Sandé noemt de afschaffing van de hondenbelasting als een moment waarop hij achteraf misschien nog steviger had moeten opereren. “Soms denk je: ik had ze bijna mee. Dan moet je toch nog even doorpakken.”

Hun gezamenlijke boodschap voor de komende jaren is helder: bouwen aan vertrouwen, investeren in jeugd en leefbaarheid, en keuzes maken die het eiland versterken.

Hun slogan vat het samen: “Met vertrouwen vooruit.”

Dit is een project van de Sociëteit Noord-Beveland en dit artikel vormt een samenvatting van een podcastgesprek tussen Johan Sandee, Maarten van Lobberegt, Antina Reiding en Rob Bakker. Meer informatie vind u ook op de website www.societeit-noord-beveland.nl. Deel deze podcast met uw dorpsgenoten en vrienden. En volg ons voor meer verhalen.