Những con số 3 oan nghiệt trong vở opéra Carmen

Trước khi trở thành một trong những vở opéra nổi tiếng nhất nhờ một giai điệu quen thuộc, quyến rũ và nóng bỏng, Carmen của nhà soạn nhạc người Pháp Georges Bizet từng bị một « cái dớp » : Bị khán giả la ó trong buổi ra mắt công chúng đầu tiên, rồi tác giả đã qua đời sau vỏn vẹn 33 lần vở kịch được diễn xuất. Bizet chết trẻ và không hề biết ông là cha đẻ của một tuyệt tác từng làm siêu lòng những nhạc sĩ bậc thầy như Tchaikovsky, Brahms. Riêng triết gia người Đức Friedrich Nietzsche thì từng thú nhận Carmen đã giúp ông trở thành một con người tốt hơn ! Carmen lấy cốt truyện từ một sáng tác cùng tên của nhà văn Pháp Prosper Mérimée. Vai nữ chính là cô Gypsy - bohémienne nóng bỏng, đầy ma lực quyến rũ chàng hạ sĩ Don José, để rồi rơi vào vòng tay của hiệp sĩ đấu bò Escamillo. Vở nhạc kịch mang tên cô gái làm nghề quấn thuốc lá trong một nhà máy ở Sevilla vùng Andalucia, miền nam Tây Ban Nha này do nhà hát Opéra Comique Paris đặt hàng với Georges Bizet và ông đã vất vả lắm mới hoàn tất tác phẩm này. Để chiều lòng ca sĩ chính, người thủ vai Carmen, Bizet đã phải viết lại đến 13 lần nhạc khúc hát nổi tiếng nhất trong vở kịch « L’Oiseau est un enfant rebelle ». Con số 3 xui xẻo Cũng đã vất vả lắm giữa rất nhiều công việc để tìm kế sinh nhai, Bizet mới tìm được thời gian và một không gian thích hợp để sáng tác nhưng để rồi chỉ nhận lấy những lời chê bai và thu về những thất vọng sau buổi ra mắt công chúng Paris đầu tiên ngày 03/03/1875. Có lẽ ngày Ba Tháng Ba không mang lại may mắn cho Bizet. Bị giới phê bình bài xích tột độ, khán giả tẩy chay vì một nàng Carmen vượt ra ngoài lễ giáo, dám phản bội người tình, dám tự do yêu đương, không phù hợp với hình ảnh tuyệt vời của người con gái chung thủy, dịu dàng, nhà hát Opéra Comique thường xuyên vắng khách vì Carmen … Bizet vốn đã túng thiếu lại càng phải bươn chải nhiều hơn, soạn nhạc nhiều hơn để bù đắp vào lỗ hổng tài chính vì … Trái tim tan vỡ Làm việc đến kiệt sức, Georges Bizet qua đời sau một cơn đau tim ngày 03/06/1875, đúng vào buổi vở Carmen được trình diễn lần thứ 33, thọ 36 tuổi … Lại là những con số Ba định mệnh! Vào lúc Bizet trút hơi thở cuối cùng ở Bougival cách Paris hơn 20 km, thì trên sân khấu Opéra Comique, lần thứ 33 nhập vai Carmen, nữ diễn viên chính Célestine Galli – Marié ngất xỉu. Khi tỉnh dậy, như bị ma nhập, bà la khóc và nói Bizet đã từ trần ! Vienna, bệ phóng cho một vở opéra của Pháp Vào lúc mà khán giả Paris khinh rẻ vở opéra tâm huyết của Georges Bizet thì Carmen lại được khán giả của thành Vienna, Áo, nồng nhiệt chào đón. Hình ảnh một phụ nữ yêu hết mình, không cho phép ai – kể cả người tình chà đạp, rẻ khinh, một người đàn bà không khuất phục trước cái chết … Sức mạnh của Carmen đã hoàn toàn chinh phục giới phê bình và khán giả Vienna trong buổi ra mắt công chúng đầu tiên ngày 23 tháng 10 cùng năm 1875. Lại một lần nữa con số 3 xuất hiện. Từ đó Carmen chắp cánh bay xa từ Roma đến Luân Đôn và sang mãi đến tận New York hay Matxcơva, Saint Petersbourg … Nhà soạn nhạc người Nga Tchaikovski báo trước « chỉ trong 10 năm, Carmen sẽ là vở opéra ăn khách nhất hành tinh ». Nhạc sĩ dương cầm và cũng là một nhà soạn nhạc nổi tiếng của trường phái lãng mạn Johannes Brhams đã 20 lần đi xem và nghe tuyệt tác của Brizet. … Carmen đã nhiều lần được được dựng thành phim, mà một trong những người đầu tiên đưa tác phẩm này của Georges Bizet đến với nghệ thuật thứ Bảy là danh hài Charlie Charplin năm 1915. Bản La Habanera cũng đã vượt thời gian, cả ngàn lần, cả chục ngàn lần là nhạc nền cho các thí sinh tại các cuộc thi đấu quốc tế ở những thể loại từ vũ ba lê đến trượt băng nghệ thuật hay ba lê dưới nước … Từ năm 1994 bản nhạc này không thể thiếu trong mỗi lễ trao giải đua xe Công Thức 1. Biểu tượng của tự do và sức sống Làm sao có thể giải thích thành công này ? 150 năm sau buổi ra mắt đầu tiên vở kịch này, nhà phê bình Eric Emmanuel Schmidt giải...